CẢM TẠ - GRATITUDE

(Bilingual)

Phạm Hồng Sơn

Tôi vừa hoàn tất cuộc tuyệt thực 07 ngày đêm để chia sẻ, ủng hộ tinh thần của tù nhân lương tâm Cù Huy Hà Vũ. Tôi xin chân thành cảm tạ những tấm lòng quan tâm, động viên và hưởng ứng và tri ân tất cả những người, Việt và ngoại quốc, đã nhiệt thành xúc tiến nhiều hoạt động mạnh mẽ hơn trong việc đánh động dư luận và đòi hỏi nhà chức trách phải thực thi pháp luật và bảo vệ tính mạng cho ông Cù Huy Hà Vũ cũng như các tù nhân lương tâm khác.

Như gia đình cho hay Tiến sỹ Cù Huy Hà Vũ vẫn đang tuyệt thực trong tù và nhiều người Việt Nam, trong và ngoài nước, cũng vẫn đang tiếp tục tuyệt thực và có nhiều hành động khác nhằm bảo vệ ông và những người bị bách hại khác. Con đường giành lại Tự do cho chúng ta vẫn còn dài và đầy gian khó. Chúng ta nguyện cùng nhau tiếp tục đi trên con đường đó tới cùng.○

GRATITUDE

Pham Hong Son

I have just accomplished a seven-day hunger strike to support a prisoner of conscience Cu Huy Ha Vu. I would like to express my gratitude to those who have supported and joined my action and also to those who, Vietnamese and foreigners, have conducted more active actions to urge and ask the authorities to abide by the law and to assure the safety of Mr Cu Huy Ha Vu and other prisoners of conscience.

However, Mr Cu Huy Ha Vu has reportedly been on hunger strike in prison and many Vietnamese, in Vietnam and abroad, still go on hunger strike or carry out different actions to support him and other persecuted. The road ahead for Freedom is certainly long and hard. Let’s vow to follow this road to the end.○

Tôi tuyệt thực để ủng hộ – I begin a supportive hunger strike

(Bilingual)

Phạm Hồng Sơn

Ngày 08/06/2013 khi vụ tuyệt thực của người tù lương tâm Cù Huy Hà Vũ đã bước sang ngày thứ 13 trong nhà tù – Trại giam số 5 Thanh Hóa – để phản đối những hành xử phi pháp và phi nhân của nhà chức trách, tác giả Từ Linh đã đưa ra nhiều gợi ý có tính đồng hành với ông Vũ.

Dĩ nhiên, có nhiều điểm trong những gợi ý đó không hẳn đã phù hợp với hiện trạng và tâm thức của giới đấu tranh tại Việt Nam, nhưng tôi tuyệt đối tâm đắc và chia sẻ về một tinh thần toát lên trong đó:

Chúng ta – những người yêu mến Tự do và đang còn ở ngoài nhà tù – cần phải làm một điều gì đó nhiều hơn là viết bài hay chỉ xướng lên tiếng nói ủng hộ xót xa.

Cho đến nay không có dấu hiệu nào cho thấy ông Vũ đã dừng tuyệt thực.

Vì những lẽ trên, tôi quyết định tự nguyện tuyệt thực 07 ngày đêm kể từ ngày 10/06/2013 đến ngày 17/06/2013 tại nhà riêng (Số 21 ngõ 72B Thụy Khuê- Hà Nội) để bày tỏ sự khâm phục và chia sẻ tinh thần đấu tranh và những rủi ro mà Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ đang đối mặt. Đồng thời sự tuyệt thực này cũng là một bày tỏ đồng cảm, chia sẻ với tất cả những người đã và đang chịu sự sách nhiễu, bách hại của cường quyền tại Việt Nam.

Tôi biết có thể còn có nhiều cách bày tỏ khác hiệu quả hơn là đồng tuyệt thực và cũng có thể có nhiều cách tuyệt thực khác hiệu quả hơn cách tuyệt thực của riêng tôi. Nhưng trong bối cảnh hiện nay của tôi sự tự nguyện, tự phát đồng tuyệt thực là một cách bày tỏ khả thi và hiệu quả nhất đối với sự  dũng cảm của ông Cù Huy Hà Vũ và các nhà đấu tranh khác.

Trong thời gian tuyệt thực tôi sẽ giữ nhịp độ sinh hoạt và làm việc bình thường khi cơ thể vẫn cho phép.

Tôi tin sẽ có những nghi vấn về tính xác thực của tuyệt thực. Đó là những nghi vấn hữu lý. Nhưng trong trường hợp này tôi không còn cách nào khác là đặt niềm tin tuyệt đối vào sự tin tưởng tuyệt đối của mọi người. Bởi mọi phương tiện thông tin (hữu hay vô tuyến) của tôi đều có thể bị nhà chức trách cắt bỏ bất cứ lúc nào. Và theo tôi đây cũng là một cơ hội để chúng ta tự củng cố và xây dựng niềm tin, chữ tín cho bản thân mình, cho nhau và cho những vận động tiến bộ chung của toàn xã hội.○

I begin a supportive hunger strike

Pham Hong Son

On June 08, 2013, the 13^th day of hunger strike, on which a prisoner of conscience, Mr Cu Huy Ha Vu, has been going in prison since May 27, 2013 to protest illegal and inhumane conduct of the authorities, Tu Linh wrote an article proposing many ideas to support Mr Cu Huy Ha Vu’s brave protest. I do not think all of these ideas are feasible in or fit to the current circumstances/pro-democracy strugglers of Vietnam but I do agree to the main idea:

We – people aspiring to Freedoms and still un-imprisoned – should do more than writing or voicing for Mr Cu Huy Ha Vu’s life-risking action.

And so far there have been no signs to indicate Mr Vu stops hunger strike.

Therefore, I decide to begin a 7-day hunger strike at my home (No 21 Alley 72B, Thuy Khue Street, Hanoi), starting from June 10, 2013 through June 17, 2013, in order to express my admiration and support to Mr Vu and also to other Vietnamese non-violent strugglers.

I will maintain daily activities as normal as my health permits.

Though there may be other more effective methods than hunger strike and even other more impressive ways of hunger strike than mine to support Mr Cu Huy Ha Vu a personal, spontaneous hunger strike now seems the most feasible and effective to me in standing by Mr Cu Huy Ha Vu and other courageous fellow compatriots.

I do know there may be doubts on the authenticity of my hunger strike at home. These questions are reasonable and understandable. However I allow myself to entrust my absolute confidence in your absolute trust because I could not rely on any means of communication, both wire or wireless, due to the authorities’ capacity in absolute control. In addition, it is providing us a great opportunity to build up or strengthen self-confidence, mutual trust and the credibility for a progressive movement.○

Vụ Cù Huy Hà Vũ: điều lớn hơn ở một bản án

Trước khi bị bắt Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ đã bày tỏ nhiều quan điểm mạnh mẽ, rõ ràng, có tầm chiến lược cho việc bảo vệ và phát triển đất nước. Trong đó có một quan điểm liên quan đến vấn đề thời sự rất nóng bỏng hiện nay của nước nhà: bảo vệ lãnh thổ, lãnh hải và chủ quyền dân tộc trước những hành động ngang ngược của Trung Quốc. Theo Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ, để giải quyết được vấn đề này thì Việt Nam cần phải sớm trở thành “đồng minh quân sự với Mỹ.” Những diễn biến thời sự sau khi Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ bị bắt và ngay gần đây càng cho thấy quan điểm của Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ là đúng đắn. Ngay cả Đảng Cộng sản Việt Nam, mặc dù vẫn còn e sợ (một cách sai lầm) quan hệ thân thiết thực sự với Mỹ, cũng đã phải tiến hành nhiều hoạt động quân sự gắn bó hơn với Mỹ. Nếu bây giờ có một cuộc thăm dò xã hội (kín, một cách độc lập) thì chắc tỷ lệ người dân Việt Nam ủng hộ việc thiết lập quan hệ đồng minh toàn diện, không chỉ về quân sự, với Mỹ sẽ thuộc về đa số áp đảo, và trong đa số đó cũng sẽ có rất nhiều đảng viên cộng sản. Dĩ nhiên, chúng ta cần phải loại bỏ triệt để một ngộ nhận hay một lối nghĩ lạc hậu rằng đồng minh với Mỹ nghĩa là dựa dẫm, ỷ lại, hay lệ thuộc, thần phục chính quyền Mỹ (như chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã từng dựa dẫm, ỷ lại hay chính quyền Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo đã lệ thuộc, thần phục đối với đồng minh Liên Xô và Trung Quốc). Đồng minh với Mỹ cũng không nhằm mục đích để khiêu khích quân sự hay tấn công một quốc gia khác mà chỉ là xu thế tất yếu của các quốc gia đang bị mộng bá quyền hung hãn của Trung Quốc đe dọa trực tiếp. Chúng ta cũng cần phải nhìn thấy sức mạnh, giá trị đáng học hỏi nhất của Mỹ không phải ở bom nguyên tử, tiền bạc hay tàu khu trục. Sức mạnh và giá trị của Mỹ chỉ nằm ở hai chữ Dân Chủ.

Một quan điểm khác của Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ cũng đang được chứng minh là đúng đắn, đáp ứng đúng nhu cầu hàn gắn vết thương của dân tộc Việt Nam vốn chịu nhiều xung đột, hận thù. Trong các ngày 24 và 27 tháng Bảy vừa qua, dù vô tình hay hữu ý, nhiều nhân sỹ, trí thức hàng đầu trong xã hội đã bày tỏ công khai, mạnh mẽ sự tán đồng, xiển dương quan điểm của Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ về vấn đề hòa giải, hòa hợp dân tộc: “Những người chiến thắng phải đi bước trước, mà giang tay ôm vào lòng những người anh em chiến bại để tỏ chữ Hiếu đối với Mẹ Chung - Tổ Quốc, để mọi người Việt dẫu chính kiến có khác biệt lại xum họp Một Nhà!”

Phiên tòa xử phúc thẩm Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ sẽ diễn ra vào ngày 02/08/2011 tới đây. Tất cả những người có lương tri đều đang hướng đến phiên tòa và đòi hỏi phán quyết có “hiệu lực pháp luật” của phiên tòa đó phải theo hướng “vô tội” vì mọi hành vi của Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ, như bản cáo trạng đã nêu, đều là những hành động, tâm tư của một người trí thức cương trực, yêu nước và hoàn toàn trong khuôn khổ pháp luật. Nhưng, dù phán quyết của phiên tòa sắp tới vẫn tiếp tục đi ngược lương tri và công lý thì điều có ý nghĩa nhất vẫn là những tâm tư, quan điểm đúng đắn của Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ vẫn sẽ tiếp tục được quan tâm, chia sẻ, phổ biến và nhiều điều chắc chắn sẽ trở thành hiện thực trong tương lai không xa. Bởi đó là những tâm tư, quan điểm phù hợp với xu hướng tiến bộ của thời đại, trùng hợp với khát khao của giới trí thức cấp tiến và hoàn toàn vì chủ quyền quốc gia, lợi ích chính đáng của dân tộc.

Như thế, việc tống tù một con người không những không thể vùi dập được quan điểm, tư tưởng của người đó mà có khi lại còn giúp cho quan điểm, tư tưởng đó được phổ biến, thăng hoa mạnh mẽ hơn. Việc người cầm quyền thù ghét những quan điểm đối lập không phải là chuyện lạ của loài người nhưng việc dùng nhà tù hay bạo lực để đối phó với quan điểm đối lập đã thuộc về ấu trĩ xa xưa của nhân loại tiến bộ.

Còn việc Tiến sỹ luật Cù Huy Hà Vũ đã dùng pháp luật để công kích, khởi kiện cả người đứng đầu chính phủ, hay tố giác, lên án những người có quyền có thể là một việc rất không dễ chịu đối với người cầm quyền độc đoán. Nhưng nhìn ở góc độ khác, đó lại có thể là một ẩn ý muốn chỉ ra hay tạo ra cơ hội lịch sử cho những người cầm quyền độc đoán vượt khỏi sự tầm thường. Lịch sử đã cho thấy việc ủng hộ, thúc đẩy hay tạo ra sự đột phá về tinh thần tôn trọng pháp luật đích thực trong các thể chế chính trị phi dân chủ luôn là điều chắc chắn mang lại sự kính phục hay sự vĩ đại cho người cầm quyền độc đoán.

Những người cầm quyền chưa có tư tưởng dân chủ thường chỉ thấy quyền lực có sức mạnh trấn áp, sức mạnh nhũng lạm. Nhưng quyền lực còn có những sức mạnh khác – sức mạnh cải cách, sức mạnh mở ra một trang mới tiến bộ hơn cho lịch sử.

Phạm Hồng Sơn

29/07/2011

Một chút lạc quan nhìn từ vụ Cù Huy Hà Vũ

Dòng máu anh hùng

Từ khi biết quan tâm đến các vấn đề xã hội tới giờ trong lòng tôi luôn cảm thấy hết sức khâm phục và ngưỡng mộ về khả năng phi thường trong việc giữ liêm sỉ của những người cộng sản thời 30, 40 thế kỷ trước trong những câu chuyện (tôi tin là thật) đã được nghe kể lại hay được đọc ở đâu đó. Ví như chuyện về Chính phủ Việt nam Dân chủ Cộng hòa đã giao toàn bộ số vàng thu được trong tuần lễ vàng cho một mình ông Nguyễn Lương Bằng cất giữ, mà không hề bị xuy xuyển một phân. Chắc chắn những người cộng sản lúc đó đã mang trong mình dòng máu anh hùng của dân tộc Việt – một dân tộc đã nhiều lần tự phá bỏ nhà cửa để chỉ mong đổi lấy hai chữ “độc lập”. Sự anh hùng ở đây không chỉ là dám đương đầu với nhà tù, máy chém của bạo quyền mà còn là lòng khát khao những lý tưởng cao đẹp đến mức khó chịu, coi khinh những nằn nì, hối thúc của dục vọng.

Thế mà chỉ vài chục năm sau, nếu ai nhắc đến sự liêm sỉ của người cộng sản thì chả khác nào giễu cợt cay đắng hoặc có hơn là một nuối tiếc đầy xót xa. Nói theo kiểu dân dã đương thời thì những người cộng sản có quyền ngày nay họ có thể “ăn” mọi thứ của dân từ thóc giống, bờ xôi ruộng mật, thuốc trừ sâu, nhà máy điện, tàu biển, đường xá, cầu cống, trường học, bệnh viện, mộ liệt sỹ, đồ cứu tế cho đến cả rừng núi, biển đảo, biên giới, điểm yếu chiến lược quốc gia và danh dự dân tộc. Thế mà có rất ít người cộng sản thời 30, 40 lên tiếng chống lại tình trạng vô liêm sỉ khủng khiếp đó. Có thể tuổi già đã ảnh hưởng đến chí khí? Dòng máu anh hùng của người cộng sản thời xưa có thật không? Nếu có sao không truyền lại được cho các thế hệ sau? Quá trình di truyền đã bị biến đổi, nhưng chả nhẽ tất cả các gien anh hùng đó đều cùng bị biến dị hết sao? Một sự trùng hợp tự nhiên kỳ lạ? Nhưng, đúng như tôi nghi ngờ, hiện tượng Cù Huy Hà Vũ đã chứng minh dòng máu anh hùng của dân tộc Việt trong tim những người cộng sản thời kỳ 30, 40 vẫn được bảo tồn và truyền được lại cho thế hệ kế tiếp.

Thách thức

Cách thể hiện của Cù Huy Hà Vũ có thể làm nhiều người không thích nhưng nếu nhìn ra thế giới chúng ta sẽ thấy người ta còn phản đối kẻ cầm quyền bằng cả cách kéo một con chó đeo mặt nạ là gương mặt của tổng thống chạy nhông nhông trên đường hay “dí” hình khuôn mặt của tổng thống vào chỗ kín của quí bà. Có thể văn hóa phương Đông chưa quen với những cách phản đối đó (cũng như người Việt đã từng thiếu thiện cảm với cả “áo cài khuy bấm”). Nhưng trong một xã hội đã gọi người dân là “công dân” thì việc người dân bày tỏ công khai sự bất bình đối với chính sách của nhà nước, với người cầm quyền (kẻ làm thuê cho dân) phải được coi là chuyện bình thường, và rất quí nếu vẫn còn ít người bày tỏ. Ý nghĩa hơn nữa là những điều Cù Huy Hà Vũ lên tiếng về các vấn đề xã hội đều thể hiện một tinh thần tôn trọng pháp luật, yêu mến công lý, quyết liệt với cái ác ở mọi cấp độ và tình yêu Tổ quốc nóng bỏng.

Thật là không khôn ngoan khi thách thức bạo quyền với hai bàn tay trắng. Nhưng về bản chất, sự vạch trần các bất công hay cổ động cho các giá trị tiến bộ trong một chế độ độc tài không thể nào tránh được sự suy diễn, có tính bản chất, của những người cầm quyền là “thách thức”, nếu không lảng tránh truy đến tận gốc của bất công và chỉ rõ những điều trọng yếu cần thay đổi để có tiến bộ. Vì nếu người cầm quyền không suy diễn như thế thì họ đã không còn là độc tài nữa và nếu chúng ta không nhận thức được điều đó thì có nghĩa chúng ta đã không hiểu gì về độc tài. Nêu bật gốc rễ của bất công và lật ra những nền tảng cần thay đổi của chế độ chính trị để cho toàn dân biết chính là cái khác giữa những kẻ cầm quyền độc tài, những người còn đắn đo và những người thúc đẩy tiến bộ thực sự. Có nhà độc tài nào lại nói là không muốn mang lại dân chủ, công bằng, văn minh, giàu mạnh cho dân chúng? Có kẻ cầm quyền độc đoán nào mà lại không lớn tiếng kêu gọi chống tham nhũng, bất công, đói nghèo?

Chấp nhận

Nhưng đúng như qui luật muôn đời. Ở đâu mà sự dối trá lên ngôi thì kẻ nói thẳng sẽ phải là tội đồ. Do đó việc Cù Huy Hà Vũ bị truy bức (bôi nhọ, tống vào ngục) không phải là việc kỳ lạ hay khó hiểu. Vấn đề chỉ là ở việc điều đó đã đến sớm hay muộn và mức độ, hình thức của sự truy bức sẽ như thế nào mà thôi. Truy bức người khác ý luôn là bản chất của mọi chế độ độc tài, bất kể người đó là ân nhân, công thần hay thư ký riêng của lãnh tụ. Dù từ tốn hay ý nhị nhưng nếu chạm đến những vấn đề có tính sống còn của quyền lực độc đoán thì khó có thể tránh được sự truy bức của kẻ cầm quyền. Khúc chiết, lịch lãm như Nguyễn Mạnh Tường, mạnh mẽ, cương quyết như Hoàng Minh Chính, chân tình, bộc trực như Nguyễn Hộ hay cẩn trọng, tha thiết như Trần Độ đều không tránh được truy bức, thù ghét cho đến chết (dĩ nhiên chỉ của kẻ cầm quyền độc đoán thôi). Đó là những sự thật khắc nghiệt, xót xa mà những người bị áp bức, muốn tiến bộ cần phải nhận thức rõ. Nói cách khác, muốn có tiến bộ xã hội, con người không có cách nào khác là phải dám đối mặt với cái ác, phải tự dấn thân và trả giá. Nếu tôi không trả giá thì anh sẽ phải trả giá hoặc con cháu chúng ta sẽ phải trả hoặc tất cả sẽ mãi cùng sống kiếp nô lệ-tăm tối về tinh thần, tủi nhục về nhân phẩm.

Để tiến tới một đồng thuận xã hội trong việc chấp nhận cùng trả giá – điều kiện đủ-cho một tiến bộ xã hội bao giờ cũng cần phải có những trả giá (hy sinh) có tính tự phát, đơn lẻ và cô đơn. Xã hội, và thậm chí ngay cả những cá nhân dám trả giá, thường cũng chưa nhìn thấy hết tầm quan trọng của hành động dám trả giá (dường như vô vọng) đó. Nhưng kẻ cầm quyền độc đoán thì không. Đó chính là lý do tại sao những kẻ cầm quyền độc đoán sẵn sàng tìm mọi cách để bôi xấu, cô lập, vùi dập những cá nhân vô cùng bé nhỏ (so với quyền lực khổng lồ) nhưng dám đương đầu vì những khao khát tiến bộ đang thôi thúc trong nội tâm của họ. Nhưng, một khi truy bức của bạo quyền khổng lồ vẫn không lung lạc được ý chí của cá nhân bé nhỏ thì sức mạnh không còn hoàn toàn thuộc về kẻ nắm quyền nữa. Xác định chấp nhận mọi gian khổ của một cá nhân không chỉ giúp cho niềm tin của xã hội vào tiến bộ thêm vững vàng, sự tin tưởng của xã hội trong việc chống cái ác thêm mạnh mẽ mà còn có tác dụng lay động chính tâm can của kẻ truy bức. Một lý tưởng đúng và cao đẹp càng có sức lan tỏa và chỉ đủ sức thuyết phục toàn xã hội nếu lý tưởng đó vượt được qua trấn áp của bạo quyền. Chính vì vậy, một khi có thêm những người đang chịu sự truy bức và trong quần chúng có thêm người cùng ý thức được rằng chịu đựng gian khó, hy sinh cho tiến bộ là tất yếu và đầy giá trị thì có nghĩa là khoảng cách đến với tiến bộ đã được rút ngắn thêm một bước.

Lạc quan

Chỉ hơn một tháng, vụ án Cù Huy Hà Vũ đã hoàn tất hồ sơ (điều tra, cáo trạng) để chuyển sang “tòa án”. Các luật sư được tiếp xúc nhiều lần với bị cáo (sau khi có kết luận điều tra) và các trao đổi dường như không bị hạn chế. Đó là một tiến bộ rất lớn so với những vụ án chính trị chỉ cách đây không lâu. Có thể trong vụ án này có nhiều điểm ngoại lệ và tiến bộ đó chưa thành phổ biến nhưng đó là một tín hiệu cho thấy những tiến bộ của nhân loại vẫn có thể ngấm được vào những cấu trúc xã hội ù lì nhất, bảo thủ nhất. Điều quan trọng hơn nữa là lần đầu tiên những ủng hộ, chia sẻ có âm vang nhất dành cho kẻ bị cáo buộc là “phản động”, “chống đối nhà nước” – vẫn kiên cường sau song sắt nhà tù- đã đến từ nhiều người rất gần về địa lý, đa dạng về tuổi tác, nghề nghiệp và địa vị xã hội.

Có lẽ nhiều người đã nhận thấy cái giá mà Cù Huy Hà Vũ, gia đình và người thân của ông phải chịu đựng đang góp vào cái giá chung mà trào lưu tiến bộ của Việt Nam bắt buộc phải trả để Tổ quốc có thể thoát được một hiểm họa Bắc thuộc mới đang đến rất gần và toàn xã hội mới có thể được hưởng những điều thật về dân chủ, công bằng, văn minh. Vì suy cho cùng chả có con người nào có lý trí và nhân phẩm lại không ủng hộ việc bảo vệ Tổ quốc và những tiến bộ mà nhiều xã hội khác đã được hưởng từ rất lâu.

Dĩ nhiên khi một đảng chính trị (duy nhất) của một đất nước vẫn khăng khăng tuyên bố tiếp tục đưa đất nước đi theo một chủ nghĩa đã bị nhân loại tiến bộ lên án là tội ác, thì lạc quan là một sai lầm ngờ nghệch. Nhưng nếu xác định mọi tiến bộ xã hội chỉ thực sự và bền vững khi là kết quả của ý thức tự đòi hỏi, tự đấu tranh của người dân, chứ không phải từ sự ban ơn, từ sự thay đổi, “đổi mới” của kẻ cầm quyền, thì nhìn vào vụ Cù Huy Hà Vũ, chúng ta có quyền lạc quan. Vui và tin vào những cải thiện nhỏ nhưng cơ bản của dân trí, dân khí trong một ý thức rõ ràng về những khó khăn, thách thức to lớn trong hiện tại và cả tương lai. Đó có thể tạm gọi thuộc về chủ nghĩa lạc quan không tếu hay chủ nghĩa lạc quan cẩn trọng (cautious optimism, optimisme prudent).

24/01/2011

Phạm Hồng Sơn